“Net op tijd, want nu de werkloosheid in de tijd beperkt wordt moet de VDAB volop aan de bak om uitkeringen om te zetten in lonen. Bijna vier op de tien Vlaamse werkzoekenden zijn laaggeschoold. Onze werkgevers moeten eerst hen een kans geven, alvorens terug te vallen op arbeidskrachten uit het buitenland”, aldus de minister.
Knelpuntenlijst flink ingekort
Een van de belangrijkste ingrepen gebeurde bij de lijst van middengeschoolde knelpuntberoepen. Via die lijst konden werkgevers op een soepelere manier werknemers van buiten de Europese Unie aantrekken voor specifieke functies. Maar volgens Demir bleek dat systeem in de praktijk gevoelig voor fraude en misbruik.
Zo kwamen werknemers soms Vlaanderen binnen onder het statuut van slager, bakker of vrachtwagenchauffeur, terwijl ze uiteindelijk in andere sectoren aan de slag gingen, zoals de horeca of logistiek. “Daarom was het noodzakelijk om de lijst te herzien”, zegt Demir. “Voor sommige beroepen woedt een Europese race for talent. Die profielen moeten we kunnen aantrekken, maar alleen wanneer het tekort aantoonbaar en structureel is. Fraudegevoelige functies moeten eruit.”
Sinds begin dit jaar geldt een nieuwe, veel kortere lijst. Die bevat nog 21 functies waarvoor een versnelde procedure mogelijk blijft. Elf beroepen verdwenen van de lijst, waaronder vrachtwagenbestuurder, slager, tegelzetter en sanitair-installateur. Tegelijk kwamen er zeven nieuwe functies bij, zoals dakwerker, asbestverwijderaar, datacommunicatie- en netwerktechnicus en binnenschipper.
Halvering van het aantal aanvragen
De impact van de nieuwe lijst is meteen zichtbaar in de cijfers. In januari is het aantal nieuwe aanvragen voor middengeschoolde functies met 59% gedaald: van 191 naar 79 aanvragen. Ook in februari zette die daling zich door. Toen waren er nog 93 nieuwe aanvragen, tegenover 176 in februari 2025. Dat is 47% minder dan in februari 2025.
“Arbeidsmigratie mag geen gemakkelijk achterpoortje zijn”, zegt Demir. “Als we mensen van buiten Europa aantrekken, moet dat echt voor jobs zijn waarvoor we hier niemand vinden. Denk daarbij aan technische profielen zoals asbestverwijderaars, of topwetenschappers voor onze zorg of de Einsteintelescoop.”
Geen arbeidsmigratie meer voor laaggeschoolde niet-EU-werknemers
Niet alleen bij de knelpuntberoepen daalt het aantal aanvragen. Ook in de categorie ‘overige functies’ is de terugval groot. In februari werden daar 54 nieuwe aanvragen ingediend. Een jaar eerder waren dat er nog 107. Dat betekent een daling met 49%.
Voor deze jobs moet men eerst aantonen dat er gezocht werd op de Vlaamse arbeidsmarkt, vervolgens in Brussel en Wallonië, en daarna in de rest van Europa. Pas wanneer er geen geschikte kandidaat wordt gevonden, kan men naar kandidaten van buiten Europa kijken.
Sinds dit jaar hebben we ook in deze categorie bijkomende beperkingen ingevoerd. Laaggeschoolde werknemers van buiten de Europese Unie kunnen namelijk sinds dit jaar geen arbeidsvergunning meer krijgen in Vlaanderen. Het gaat om jobs waarvoor geen middelbaar diploma vereist is, zoals poetshulpen, fastfoodmedewerkers, afwassers of kamermeisjes.
