12 november 2011Kamerlid Zuhal Demir: Turks, Koerdisch en Vlaams-nationalist, over de rellen in Antwerpen, politiek en integratie
Afgelopen week werd in de Seefhoek weer een veldslag uitgevochten. Deze keer niet tussen winkeliers en drugrunners. Turken en Koerden gingen elkaar te lijf met baseballknuppels, stenen en messen. Terwijl de geruchten aanzwellen dat beide gemeenschappen hun achterban in Duitsland en Nederland mobiliseren, moet een samenscholingsverbod dit weekend erger voorkomen."Dat dit conflict in Antwerpen Noord op straat wordt uitgevochten, bewijst dat de integratie geflopt is", zegt Demir. "Men is geen Antwerpenaar onder de Antwerpenaren. Iedereen zit in zijn eigen getto, in zijn eigen zwarte scholen en doet daar maar op. De een provoceert de ander, en aangestoken door een aantal heethoofden komen er mensen op straat."
Heeft die escalatie van geweld u verbaasd?
"Op 31 oktober werd er met molotovcocktails gegooid naar een Turks centrum, de volgende dagen met stenen naar de Koerden. Daarop drongen Koerdische jongeren het stadhuis binnen en werden er buitengezet. Dat zijn toch belangrijke knipperlichten voor een burgemeester die weet dat beide gemeenschappen in Antwerpen Noord door elkaar leven?"Patrick Janssens heeft een inschattingsfout gemaakt. Bij het eerste signaal had hij beide gemeenschappen samen rond de tafel moeten brengen, en tegelijkertijd had hij extra moeten inzetten op veiligheid. Dat had volgens mij erger kunnen voorkomen. Maar ik ben geen burgemeester natuurlijk."
Misschien wel de eerste allochtone schepen.
Allochtoon, een afschuwelijk woord. Ik ben fier op mijn Turks-Koerdische afkomst, maar ik ben een product van de Vlaamse samenleving. Ik ben met een Vlaamse man getrouwd en volgens het sociologisch criterium zijn mijn kinderen allochtoon. Vind je dat normaal?"Ik ben hier geboren, ik ben vrijzinnig opgevoed en ik ben van een katholieke school aan de katholieke universiteit van Leuven rechten gaan studeren. Mijn ouders zijn zelf weggetrokken uit de Turkse buurt in Genk waar ze in de jaren zeventig als nieuwkomers in een sociale woning werden gedumpt."De witte Vlamingen zagen ons in eerste instantie niet graag komen, die Turken met hun vijf kinderen (grijnst). Mijn vader is zich onmiddellijk overal gaan voorstellen. Vorig jaar kreeg hij op 11 juli van onze buurman een Vlaamse leeuw cadeau. Die heeft hij uitgehangen, ja. De Turken die passeerden dachten dat meneer Demir gek was geworden (schatert). Maar dan legt hij dat gewoon uit. Dat gebeurt volgens mij veel te weinig: dialoog."Bon, ik vind het schandalig dat we anno 2011 het debat nog moeten voeren over een schepen die er mogelijk, eventueel zou komen. Voor een stad als Antwerpen, waar zoveel culturen samen leven, is een schepen met een vreemde naam niet meer dan een natuurlijke evolutie. In 2006 bestonden de kieslijsten van de linkse partijen al voor een derde uit mensen met exotische roots. Je gaat me toch niet vertellen dat je niet in die mensen gelooft als je je lijst met vreemde namen vult."Had burgemeester Janssens woord gehouden, dan zetelde er in 2006 al een allochtone schepen. Ze hebben geen bestuurservaring, zei hij toen. Had hij die, toen hij voor de eerste keer burgemeester werd? Ik vind dat een schande voor een partij die de mond vol heeft van kansen, en die zich zo sterk bij allochtonen profileert. Hij heeft daar ook gigantisch veel stemmen gehaald, nu blijkt dat die mensen als kiesvee zijn behandeld."Ik hoor hem zeggen dat hij in 2012 voor een allochtone schepen zal zorgen, en dat het hoofddoekendebat weer op de agenda komt. Een hoofddoekenverbod dat zonder boe of ba door de stad is opgelegd. Dat is hypocriet."
U profileert zich niet op integratiethema's. Bewust?
"Met mijn integratieverhaal van rechten en plichten, en mijn overtuiging dat taal en werk sleutels zijn om hogerop te komen op de sociale ladder pas ik perfect in het profiel van de N-VA. Het zou belachelijk zijn om opeens stemmen te gaan ronselen in de moskee, dat heb ik nooit gedaan en de partij heeft mij dat niet gevraagd."Via mijn werk als advocaat en mijn interesse voor arbeidsrecht kom ik automatisch in aanraking met de positie van bijvoorbeeld vrouwen en allochtonen, waar onder de jongeren een werkloosheid is van 42 procent! Als politica wil ik door die particuliere belangen het algemeen belang dienen, want meer participatie en cohesie via werk en taal komt die Vlaamse samenleving in zijn geheel ten goede.
U verwijst graag naar Nederland en Duitsland, waar de arbeidsparticipatie veel hoger ligt.
"Je ziet daar ook veel meer mensen van vreemde afkomst in de media, iets waar ik mij hier enorm aan stoor. Waarom kan Fatima niet elke dag het nieuws voorlezen aan de Vlaming die thuis in de zetel zit? Eén procent van de mensen die bij de VRT werken hebben vreemde roots. Eén procent! Is dat het integratieverhaal dat wij willen vertellen?"Mijn zus heeft jaren geleden een screentest gedaan voor de VRT en kreeg te horen dat het door haar accent niet zou lukken. Ik ben de eerste om te zeggen dat kwaliteit primeert, maar je gaat mij niet vertellen dat je een accent met dictie en vorming niet weg kan werken."Als ik daar vragen over stel, krijg ik te horen 'dat ze er mee bezig zijn'. Hetzelfde hoor ik in de haven van Antwerpen als ik hen daarop aanspreek. Duizenden arbeiders werken in een internationale omgeving, in een multiculturele stad met hoge werkloosheid. Maar kleur, dat zie je amper. Al die blanke sectoren zijn er 'mee bezig'. Daar neem ik geen genoegen meer mee."
Laatste vraag. Voetbalt u nog?
"Niet meer, uit tijdgebrek. Ik heb een paar jaar bij Flair D'Anvers gespeeld, een madammenclubje. Dat was eerder een gezellige bijeenkomst van vrouwelijke advocaten dan voetbal hoor."
De Morgen